24 april 2026
Wet verbetering poortwachter: doelen en wie doet wat
Het hoofddoel van de Wet verbetering poortwachter is een snelle en verantwoorde terugkeer naar werk. Hierbij wordt de instroom in de WIA (gericht op langdurige arbeidsongeschiktheid) beperkt.
De werkgever voert de regie over het proces en biedt passend werk aan. De werknemer is verplicht actief mee te werken aan zijn herstel en re-integratie. De bedrijfsarts adviseert op zijn of haar beurt onafhankelijk over de mogelijkheden.
Deze drie rollen vormen de basis van het re-integratiedossier. Wanneer de samenwerking tussen deze partijen goed verloopt, worden loonkosten beheerst en werk je toe naar een succesvolle werkhervatting.
De rechten en plichten bij de Wet verbetering poortwachter
Binnen de Wet verbetering poortwachter draait alles om de balans tussen rechten en plichten, waarbij het niet nakomen hiervan direct leidt tot zware sancties. De werkgever heeft het recht op volledige medewerking, maar ook de dure plicht tot loondoorbetaling en het aanbieden van passend werk.
Omgekeerd heeft de werknemer recht op begeleiding, maar vervalt het recht op loon zodra re-integratie zonder deugdelijke grond wordt geweigerd. Om loonschade bij de werkgever of werknemer te voorkomen, is een strakke uitvoering van de volgende acties belangrijk voor de opbouw van een goed dossier:
- Stel de probleemanalyse op (uiterlijk in week 6): Dit is de basis voor het verdere traject. Zonder dit document is elke volgende stap juridisch wankel.
- Leg het Plan van Aanpak vast (uiterlijk in week 8): Maak concrete, schriftelijke afspraken over de re-integratiedoelen.
- Evalueer elke zes weken: Leg voortgang en bijstellingen schriftelijk vast om de actieve houding van beide partijen aan te tonen.
- Start het Spoor 2-traject tijdig: Zet uiterlijk rond de eerstejaars-evaluatie (week 52) extern onderzoek in als het niet zeker is of de zieke werknemer terug kan keren in zijn of haar oorspronkelijke functie.
- Pas hoor- en wederhoor toe: Waarschuw de werknemer schriftelijk als hij of zij zich niet aan de afspraken houdt, voordat je een loonmaatregel effectief doorvoert.
Stap-voor-stap proces van ziekmelding tot week 104
De Wet verbetering poortwachter stelt een strakke tijdlijn aan het re-integratieproces. Door onderstaande stappen strikt te volgen, bouw je als werkgever een auditproof dossier op en wordt de kans op kostbare loonschade geminimaliseerd.
- Week 1: Ziekmelding bij de arbodienst en start van de interne procesregie.
- Week 6: De bedrijfsarts stelt de probleemanalyse op.
- Week 8: Werkgever en werknemer leggen het Plan van Aanpak vast.
- Elke 6 weken: Schriftelijke evaluatie van de voortgang en bijstelling van acties.
- Week 42: Verplichte 42e-weeksmelding bij het UWV.
- Week 52: De eerstejaars-evaluatie. Uiterlijke start spoor 2 als terugkeer intern onzeker is.
- Week 93: Indienen van het volledige re-integratieverslag (RIV) bij het UWV.
Documenten: probleemanalyse, Plan van Aanpak, evaluaties
Voor een waterdicht dossier is het belangrijk dat het Re-integratieverslag (RIV) uiterlijk in week 93 volledig klaarligt voor het UWV. Dit verslag moet de bevindingen uit de Probleemanalyse uit week 6, het Plan van Aanpak uit week 8 en de belangrijke Eerstejaars-evaluatie uit week 52 bevatten.
Inhoudelijk beschrijven deze documenten exact welke beperkingen en mogelijkheden er zijn, aangevuld met schriftelijke evaluaties die minimaal elke zes weken plaatsvinden.
Praktische tip: wees altijd specifiek in de taakomschrijvingen en houd zelf de regie over de wettelijke deadlines. Documenteer bovendien elke actie nauwkeurig, omdat ook een mislukte werkhervatting voor het UWV geldt als bewijs van jouw actieve inspanningen.
Re-integratieverslag en WIA-aanvraag bij UWV
Rond week 93 van het verzuimtraject vormt het re-integratieverslag (RIV) de basis voor de eventuele WIA-aanvraag door je werknemer. In dit dossier bewijst de werkgever dat alle kansen op werkhervatting volledig zijn benut.
Tijdens de UWV-toets beoordeelt een arbeidsdeskundige of de inspanningen binnen spoor 1 en 2 voldoende waren. Wanneer dit verslag niet op orde is of wanneer er kansen zijn gemist, kan het UWV de WIA-behandeling opschorten en een loonsanctie opleggen.
Een positieve toets is dus belangrijk voor de werknemer om de WIA-uitkering te ontvangen en voor de werkgever om de loondoorbetalingsplicht tijdig te beëindigen.
Wil jij dé specialist worden die loonsancties voorkomt en dossiers auditproof maakt? Bekijk ons aanbod en schrijf je in voor een van onze opleidingen om jouw expertise naar een hoger niveau te tillen! Je bent dan volledig op de hoogte van de regelgeving binnen de Wet verbetering poortwachter. Heb je nog vragen? Neem contact met ons op.